|
JET GROUT
YÖNTEMİYLE ZEMİN ISLAHI
Yeraltı su seviyesinin yüksek olduğu gevşek zeminlerde
kazık uygulamalarında (forekazık-mini kazık) zorluklar
yaşanmaktadır. Bu tür zeminlerde jet grout yöntemi ile
zemin iyileştirme tüm dünyada yaygın olarak
kullanılmaktadır. Zemin Araştırma Merkezi ileri
teknolojik ekipman ve donanımıyla kazık uygulamaları
yanında jet grout yöntemini de başarı ile
kullanmaktadır. Zemin Araştırma Merkezi sahib olduğu
Soilmek jet grout seti ile jet grout uygulamalarını
başarılı bir şekilde yapmaya devam etmektedir.
1. JET GROUT YAPIM YÖNTEMİ
.1.1. Tanım
Jet grout kolonu, 300 - 600 bar, genellikle 400-450 bar
basınçla püskürtülen su ve çimento karışımının zeminin
boşluklarını doldurup ve sıkıştırılması suretiyle elde
edilir. Yüksek basınç, sevk edilen enjeksiyonun (grout)
nozzle’lardan geçerken yüksek bir kinetik enerji
kazanmasını sağlar. Su-çimento karışımının hızı 250m/sn
değerlerine ulaşarak, enjeksiyon zemini yırtarak zeminle
birleşerek çimentolu zemin yapısı -soilcrete- oluşur.
Jet grout’ un özelliklerini belirleyen parametreler;
zemin cinsi, jet enjeksiyon tiji içerisindeki akışkan
basıncı, jet enjeksiyon tiji içerisindeki akışkan debisi
(nozzle çapı), enjeksiyon şerbetinin bileşimi, jet
enjeksiyon tijinin çekme hızıdır.
1.2. Delme
Delgi sırasında kuyu ağzının yer altı su seviyesinin
üzerinde olması çalışabilme açısından tercih edilir.
Delme metodu zemin cinsine bağlı olarak seçilir. Delme
işleminin kolaylaştırılması, uç takımın soğutulması ve
zeminin enjeksiyona hazırlanması amacıyla delme
sırasında değişik akışkanlar kullanılabilir. Bunlar su,
hava, bentonit şerbeti veya grout olabilir.
Uç takımı olarak yumuşak karakterli zeminlerde
genellikle kil matkabı, sert karakterde ise tricone
bitler ve bloklu zeminde DTH elemanlar kullanılır.
Bağlantı manşonlarında 600 - 700 bar basınca dayanıklı
sızdırmazlık elemanları ve delgide 90 mm çapında tijler
kullanılır.
1.3. Enjeksiyon
Projede belirtilen derinliğe ulaşıldığında delme ve
akışkan basma işlemi durdurulur. Çelik bir bilye grout
borusuna yollanarak groutun yönü ‘monitor’ diye
adlandırılan ve delgi ucunun hemen arkasında bulunan
2.0mm – 2.5mm çapındaki 2-4 adet nozzle ’ları taşıyan
takıma çevirilir. Su/çimento oranı genelde 1/1 dir ancak
proje koşullarına göre 0,7 ye kadar inebilir.
Yüksek basınçlı grout pompalanmaya başlanması ile
enjeksiyon fazına geçilir. Takriben 250 m/sn hızlı
grout, delici takımın rotasyon hareketi ile dairesel
kesitli bir grout tabakası formunu alır. Delici takımın
önceden belirlenmiş dönme hareketi sabit bir hızla çekme
hareketi ile birleşince düşey kolon şeklinde bir yapı
meydana gelir.
Zemine çimento enjeksiyonu istenilen, jet grout üst
kotuna kadar yapılır. Enjeksiyonun kinetik enerjisinden
zarar görmemek için, jet grout üst kotu her zaman
yüzeyden 30cm aşağıda bırakılmalıdır.
Basınçlı enjeksiyon sırasında delici takımın etrafından
dışarıya belli miktarda zemin materyali taşması uygun
görülür. Bu durum, grout ile karıştırılan zemin içinde
aşırı basınç oluşmadığına işaret eder. Aşırı basınç
oluşması halinde zeminde kırılmalar ve kolonlarda
süreksizlik gibi problemler meydana gelebilir.
1.4. Parametrelerin Belirlenmesi
Oluşacak kesitlerin ebatları zemin özelliklerine bağlı
olduğu gibi; dönüş hızı, çekme hızı, grout basıncı,
grout debisi, nozzle çap ve adedine de bağlıdır.
|
Kolon çapı (cm) |
1metrelik kolonun
hacmi (m3) |
Çimento Miktarı
(kg) |
Enjeksiyon Miktarı
(lt) |
|
40 |
0,13 |
57 |
75 |
|
60 |
0,28 |
127 |
170 |
|
80 |
0,50 |
226 |
301 |
|
100 |
0,79 |
353 |
471 |
Not: Çimento Dozajı 450 kg/ m3 tür
Su/Çimento Oranı 1/1 dir.
Resim 1. Komple jet grout seti
Resim 2. soilmec SM-401 delgi makinesi
Resim 3. Soilmec jet grout
seti çimento karışım ünitesi
Resim 4. Soilmec jet grout seti pompa ünitesi |